de Moslimkrant

Een oproep aan al mijn orthodoxe medelanders

Mijn meester Postma, nu al heel lang geleden, kwam zomaar naar onze synagoge ter ere van de viering van mijn ‘Kerkelijke meerderjarigheid’, de Barmitswa. De meester was zelf niet Joods. Hij ging op zondag altijd naar de protestantse kerk.

Hij stapte de synagoge niet binnen met lege handen. Als cadeau bracht hij een dik boek met prachtige platen mee. Wat er met die moeilijke titel op de voorkant ‘De drie monotheïstische wereldgodsdiensten’ werd bedoeld, werd mij meteen uitgelegd. Het Jodendom, het Christendom en de Islam hebben iets gemeenschappelijks. Ze geloven allemaal in maar één G’d. Ik vond het prachtig.

Dit boek kwam vaak van de plank om de foto’s en de tekeningen te bekijken. In ieder geval het eerste deel. Ik bestudeerde de afbeeldingen van Synagogen, Thora-rollen, vergezichten over Jeruzalem en Joods-religieuze taferelen. Maar deel twee of deel drie? Die bladzijden keurde ik in die jaren nauwelijks een blik waardig. Wat daar in stond ging over de Christenen en over de Moslims. Daar was ik totaal niet in geïnteresseerd, het was niet mijn wereld.

De gezamenlijke noemer ‘Monotheïsme’ schept ook vandaag nauwelijks een religieus verband tussen de drie wereldreligies. Als je de dag begint met het aanroepen van de Eeuwige en hem meteen prijst voor het feit dat Hij je niet geboren heeft laten worden als ‘iemand van de volkeren’, dan voel je ook geen verwantschap met die ‘andere volkeren’. Zo was het voor mij als Jood.

Moeilijk kan ik verwachten dat die Christen die vanuit zijn geloof de Moslim beschouwt als de volgeling van de satan enige verbinding voelt met de Islam. Met de duivel sluit je geen pact.

Ook is te veel gevraagd van de Moslim dat deze geloofsmatig enige warmte koestert voor dat oude Jodendom of dat latere Christendom waar de eigen traditie zich al die eeuwen tegen heeft afgezet.

Religieus hebben de drie geloven elkaar te weinig te vertellen om zich door één boek te laten verbinden. Maar ik raak er steeds heiliger van overtuigd dat wij, de orthodoxe religieuze stromingen gelovend in één G’d in welke vorm dan ook, elkaar heel veel hebben te vertellen. En nog meer hebben wij met gebundelde krachten voor de seculiere niet-gelovige samenleving in ons land een belangrijke boodschap.

Op het gebied van familieleven, levensnormen, educatie en nog heel veel meer zaken nemen wij alle drie regelmatig onze verantwoordelijkheid om de religieuze visies hierop van de kansel in de kerk, van de mimbar in de moskee, en van de katheder in de synagoge te laten horen. Binnen het kader van de godsdienstvrijheid kunnen wij dit doen en moeten wij dat ook doen.

De vraag is wel, hoe lang we dit nog volhouden. Onze orthodox-religieuze opvattingen worden met steeds meer argwaan bekeken en beoordeeld. Te vaak worden onze boodschappen uit de religieuze context gehaald en worden zij als niet meer van deze tijd, extreem, opruiend en radicaal bestempeld.

Tot nu toe gaan wij als religieuze gemeenschappen nog steeds zelf over de boodschap die wij verkondigen. Maar veel langer gaat dit niet duren. Religieuze vrijheid staat onder druk. Met een onterechte stempel van ‘niet meer van deze tijd, extreem, opruiend en radicaal’ worden onze boodschappen vanuit de Bijbel, de Koran en de Thora, bijna vanzelfsprekend onderdeel van het politieke debat over wat nu nog wel kan in ons land en wat niet. Eenmaal in die politieke arena aangeland zijn wij daarna de speelbal van de areligieuze en antireligieuze politieke stromingen die voor ons gaan bepalen wat de dominee, de imam en rabbijn nog mogen roepen.

Dit tij kunnen wij ieder voor zich niet keren. Maar ik ben er van overtuigd dat dit ons alle drie samen wel gaat lukken en heb daarom ook een voorstel. Het zal even slikken zijn. Maar ik doe een oproep aan mijn orthodox Christelijke, Islamitische en Joodse medelanders, die elkaar religieus mogelijk nog steeds min of meer verketteren, om samen te komen, ons over de dreigende beperkingen te buigen om daarna onze religieuze vrijheid luid en duidelijk blijvend op te eisen en voor de toekomst veilig te stellen.

© de Moslimkrant.nl, alle rechten voorbehouden.