de Moslimkrant

Egypte: Oude regime, nieuwe gezichten

In het begin wist niemand wat er met hem was gebeurd, later bleek hij gearresteerd wegens het plannen van het plannen van anti-politie protesten.

Vandaag moeten Omar en vijf andere verdachten voor de vijfde keer voorkomen. Ze dragen witte gevangeniskleding en worden opgesloten in een kooi. De rechter moet nog komen. Omar’s moeder en vrouw mogen er niet bij zijn. Maar als zij de politiemannen aan de deur stiekem wat geld toestoppen, worden ze voor een minuut of twee toegelaten. “Dit gaat zo de hele dag door,” vertelt Omars vrouw Dina vroeg in de ochtend. “Aan het eind van de dag hebben we ongeveer twintig euro betaald. Alleen maar om hem te zien en met hem te praten.”

 

Stalen gezicht

Een zwangere vrouw wiens man ook terechtstaat, heeft geen geld om haar man te zien. Sinds hij gearresteerd is, kan ze de huur amper betalen. Eindelijk, na uren wachten, komt de rechter tevoorschijn. “Waarom doe je me dit aan”, zegt haar man. “Ik ben arm, ik verdien 58 euro per maand en mijn vrouw is zwanger van ons derde kind. Alsjeblieft, laat me eruit!”De rechter kijkt hem met een stalen gezicht aan en zegt: “Ben je klaar?” Sinds voormalig president Mohamed Morsi is afgezet, zijn duizenden Moslimbroederschap supporters, leiders en jeugdactivisten opgepakt door de tijdelijke regering. Honderden werden vermoord. Hun detentie werd bij gebrek aan bewijs constant met vijftien dagen verlengd. Daarom zitten ze nu soms al maanden in de gevangenis.

 

Rare telefoontjes

Omar deed ook mee aan de revolutie tegen Hosni Mubarak in 2011. Hij woonde vlakbij het Rabaa-plein, waar Egyptenaren die Morsi na zijn afzetting nog altijd steunden of anti-coup waren, bij elkaar kwamen. Na een van de eerste schietpartijen door het leger onder leiding van generaal el-Sisi, besloot hij hen water en voedsel te brengen. In de weken daarop, kreeg hij rare telefoontjes. Een hem onbekende man vertelde dat hij Omar gezien had op Rabaa. Als hij hem geen geld zou geven, zou hij spijt krijgen. Omar besloot de dreigementen te negeren. Kort daarna werd hij opgepakt en vastgezet.

 

Leider van de 2011 revolutie

Zijn twee advocaten weten ook niet wat ze moeten doen. “Het is gewoon een smoes. Ze wisten dat hij de Moslimbroeders steunde en arresteerden hem daarom,’’ vertellen ze. “Eerst werden alleen supporters van de Moslimbroeders gearresteerd, maar nu wordt iedereen die tegen het leger is, opgepakt. Ook jeugdactivisten.”De meest bekende activist die recentelijk werd opgepakt, is Alaa Abd El Fattah. Als iemand die gezien wordt als de ‘leider van de 2011 revolutie’ krijgt zijn arrestatie veel media-aandacht. Veel meer dan die van Omar en zijn celgenoten.

 

Verschuiving

Toch is er een verschuiving merkbaar in Egypte. Doordat de tijdelijke legerregering doorgaat met willekeurige arrestaties, zoals die van revolutionairen, gaan de ogen van de gemiddelde Egyptenaar langzaam open. Een paar weken geleden werden eenentwintig jonge vrouwen veroordeeld tot elf jaar cel vanwege hun participatie in een anticoup demonstratie. Het vonnis wekte veel woede onder de Egyptische bevolking op.

 

Geen ventilatie

De omstandigheden in de Egyptische gevangenis zijn erg slecht. “In een cel van drie bij vier” slapen achttien gevangenen. “We eten hier, we gaan hier naar het toilet, we doen alles hier”, vertelt Omar in een spaarzaam moment dat de reporter de rechtszaal mag betreden. Hij ziet er moe en nerveus uit, net als de andere gevangenen in de kooi. “Vanwege het gebrek aan ruimte, slapen ze zij aan zij”, zegt de zus van Omar die hem bezocht. Ze kunnen hun benen de hele dag niet strekken en er is geen ventilatie of zonlicht. Hierdoor krijgen ze huidziekten.

 

Mishandelen en vernederen

Gevangenen die gestolen, mishandeld of gemoord hebben, mogen iedere dag drie uur op de binnenplaats te staan. Politieke gevangenen mogen maar één uur naar buiten. Bovendien staan Egyptische gevangenisbewaarders erom bekend dat ze gevangenen mishandelen en vernederen. Aya vertelt: “Zieke gevangenen schreeuwen soms urenlang voordat er iemand komt. En als ze dan naar het ziekenhuis worden gebracht, moeten ze een papier tekenen waarin staat dat ze een behandeling gekregen hebben, wat natuurlijk niet zo is.’’

 

Terugkeer politiestaat

De Egyptenaren die in 2011 opstonden tegen Hosni Mubarak deden dit omdat ze de corrupte regering en de brute politieagenten zat waren. Veel Egyptenaren zien de gewelddadige gebeurtenissen en arrestaties van de laatste maanden dan ook als een terugkeer naar de politiestaat van onder Mubarak. Amnesty gaf eerder al aan dat veel Egyptenaren zonder bewijs werden opgesloten, veelal Moslimbroeder supporters. Ook worden advocaten en familieleden van politieke gevangenen belemmerd om hen te zien. Suzan Fayet van het El Nadeem Centrum in Cairo vertelt dat martelingen en vernederingen veelgebruikte methodes in de Egyptische gevangenis zijn en dat veel mensen worden opgesloten zonder bewijs. “Het oude Mubarak-regime is terug, alleen met nieuwe gezichten. Massa-arrestaties zijn aan de orde van de dag, net als het schenden van mensenrechten.”

 

Zakken vol voedsel

Na urenlang wachten en gevangenisbewaarders te hebben omgekocht, krijgen de familieleden van Omar om 18.00 uur te horen dat hij weer vijftien dagen moet blijven voor onderzoek. In hun gevangenisoutfit en met handboeien om worden Omar en zijn celgenoten door bewaarders de politiewagen ingeduwd. De zwangere vrouw probeert haar man nog voor de laatste keer te omhelzen, maar wordt tegengehouden. “Dat heb je binnen al gedaan,” schreeuwt de bewaarder. De vrouw kijkt bang. Omars familie duwt hem snel een tas met eten in de hand, wat ze in de Egyptische gevangenis amper krijgen. “Ongelooflijk. Hij heeft niets gedaan,’’ zegt Omars moeder. Ze zwaait hem na. “Gerechtigheid bestaat niet in Egypte.”

© de Moslimkrant.nl, alle rechten voorbehouden.