de Moslimkrant

Help, ik ben zelf verantwoordelijk voor mijn eigen zorg!

Dit komt niet alleen door de economische stagnatie maar ook door de grondige twijfels die wij met z’n allen hebben over de centrale waarden van ons stelsel. Voorzieningen die moeten leiden tot welzijn en geluk, bereiken hun doel niet meer.

De verzorgingsstaat verkeert in een staat van onherstelbare veroudering. Zelfs een facelift kan haar niet meer redden. Dit komt niet alleen door de economische stagnatie maar ook door de grondige twijfels die wij met z’n allen hebben over de centrale waarden van ons stelsel. Voorzieningen die moeten leiden tot welzijn en geluk, bereiken hun doel niet meer.

Voor het bereiken van een welzijnsstaat is een bepaalde mate van autonomie nodig. Burgers hebben van nature de behoefte aan het dragen van eigen verantwoordelijkheid. Pas als ze het op eigen kracht niet meer redden, zoeken ze steun. De verzorgingsstaat voorziet in die behoefte, maar is in al haar zorgzaamheid een beetje doorgeschoten. Het vermogen om zelf te handelen en beslissen is door een heel leger van betrokken professionals uit handen genomen. De burger is geïnstitutionaliseerd als cliënt. Hij wordt niet meer uitgedaagd zelf af te wegen óf en wát hij niet redt. Er zijn objectieve criteria die dat bepalen. En dan is er juist nu een roep op veel verschillende gezondheidsterreinen om de cliënt weer een grotere eigen verantwoordelijkheid te geven.

Met het uitvaardigen van wetten, regels en het beschikbaar stellen van financiële middelen, heeft de overheid de afgelopen twee decennia sterk haar best gedaan voorwaarden te scheppen waardoor iedereen een bepaald minimum aan welvaart en welzijn kan bereiken. En dan stuurt de overheid nu ineens weer aan op een zo groot mogelijke eigen verantwoordelijkheid voor het individu. Tegelijkertijd streeft het Kabinet naar een participatiesamenleving. Volgt u het nog? Je moet niet alleen voor je zelf zorgen, maar ook voor je naasten. Maar hoe krijgen we dat voor elkaar?

Socioloog Robert Lafaille beschrijft in zijn boek ‘Sociale problemen en afwijkend gedrag’ de natural history hypothese, waarin sociale problemen vanuit vier stadia worden benaderd. De eerste stap is bewustwording van de oorzaak. Maar wat is dan het grootste sociale probleem? Dat de Nederlander niet weet dat het huidige gezondheidsstelsel 92 miljard euro per jaar kost en dat dit onhoudbaar is? Of dat hij bezwaar had tegen het overbezorgde leger van professionals? Het kan natuurlijk ook de onduidelijkheid van de regels en wetten zijn geweest, waardoor de cliënt altijd hulp nodig had van professionals om erachter te komen waar zijn rechten zaten. Gelukkig wordt dat nu allemaal in één keer opgelost. We draaien de geldkraan dicht en we maken de cliënt weer verantwoordelijk voor het vinden van ondersteuning in zijn eigen netwerk. De professionals kunnen naar huis en de wet is eindelijk helder. Toch?

In de meeste moslimgezinnen zou dit wel werken. Islam en verzorgingsstaat zijn namelijk één. Maar in Nederland is dat niet het geval. Onze verzorgingsstaat is gebaseerd op wettelijke kaders. Eigen verantwoordelijkheid vereist inzicht in je eigen behoeften, in je afhankelijkheid en in mogelijke oplossingen voor je problemen. De meeste burgers zijn gewoon op zoek naar antwoorden. Ze willen een wegwijzer in de donkere krochten van de gezondheidszorg. Ze willen weten in hoeverre de muren van de ruïne van ons gezondheidsstelsel nog overeind staan. En of de nieuwe regels ze meer rechten geven. Ze willen weten waar ze met hun klacht naar toe moeten. Ik ben gecharmeerd van het initiatief van PLUHZ (www.pluhz.nl). Geheel onafhankelijk geven zij op alle vragen antwoord. En wel binnen 24 uur. Dat brengt burgers weer terug in de rol die ze zouden moeten hebben: zelfstandig en verantwoordelijk. Of de antwoorden Halal zijn, dat durf ik niet te zeggen.

© de Moslimkrant.nl, alle rechten voorbehouden.