de Moslimkrant

Ramadan-stress in Marokko

Wanneer begint de ramadan in Marokko? Waar veel moslimlanden vasthouden aan de vastgestelde maanstand als startdatum voor de ramadan, houdt Marokko vast aan de visuele waarneming en daarmee is de dag waarop de ramadan hier begint nu nog niet bepaald.

‘Hier doen ze het nog op de traditionele manier, zoals de profeet het ooit deed, papa.’ Mijn oudste zoon onderwijst mij aan het ontbijt als ik mij afvraag waarom Marokko het net even anders blijft doen. Ook de klok is afgelopen zondagnacht 13 mei speciaal een uur teruggezet waardoor de zonsondergang gedurende het vasten wordt bespoedigd.

De heilige maand nadert en zoals altijd groeit in de weken voorafgaand aan de ramadan de nervositeit. ‘De ramadan-stress’, zoals wij dit hebben genoemd, groeit geleidelijk. Pas in de laatste dagen loopt de spanning echt op. De drukte in de avonduren van supermarkten en andere winkels neemt toe. Een of meerdere tot de nok toe geladen boodschappenkarretjes worden per gezin richting kassa gedirigeerd. Er ontstaat meer gedoe dan voorheen, ruzietjes. We hebben geleerd in deze dagen op bepaalde uren het winkelen te mijden. Ook in het verkeer merk je het: meer ongelukken, grotere irritaties, meer getoeter.

De grote supermarktketen Marjane heeft afgelopen week een ramadan-reclamefolder huis-aan-huis verspreid en aan de gevel van de keten prijkt een enorm reclamebord met daarop de wens ‘Ramadan Kareem’, een gezegende Ramadan.

De eigenaar van onze vaste hanut – buurtwinkel – is een vriendelijke bescheiden en vrome moslim. Ik vraag hoe het gaat met zijn voorbereidingen. ‘Goed’ zegt hij met een glimlach, ‘alleen in de voorbereiding op de ramadan horen we stapsgewijs ons eetpatroon te matigen en tijdens de maand ook met eten te matigen. Het tegendeel is het geval. We slaan in.’ Hij ervaart het ongetwijfeld aan den lijve in zijn winkel. Ooit voegde een Marokkaanse mij lachend al kokend in de keuken toe: ‘Voor een maand waarin wij ons richten op de matiging, zijn wij wel erg veel met eten bezig.’

Tegelijkertijd gaat het leven gewoon door, mede doordat de ramadan ieder jaar een week opschuift en daarmee langzaam van de vakantiemaanden naar de ‘werkmaanden’ is verschoven. Overal lijkt een soort sprint plaats te vinden om nog voor de start zaken af te ronden. Zo zijn veel evenementen nog vlak voor de ramadan gepland De aannemer van onze snelweg, de roccade door Rabat, probeert nog snel de bermen her in te richten en de stoplichten te installeren. Niet dat het werk tijdens de Ramadan stil komt te liggen maar het vasten tast gaandeweg toch de fysieke mogelijkheden overdag aan.

In het oog springt deze weken vooral een oproep via de sociale media tot een boycot van drie grote merknamen in Marokko Afriquia (pompstation), Sidi Ali (miniraalwater) en Centrale Danone (melkproducent). De boycot is inmiddels uitgegroeid tot een nationaal debat. Het gaat over de vermeende te hoge prijzen die deze merken voor hun producten rekenen. In sommige media wordt gerefereerd aan het signaal dat mensen afgeven dat de koopkracht van veel mensen niet stijgt maar de prijzen wel.

Ook wordt gewezen op de toenemende kloof tussen arm en rijk, waardoor de campagne volgens sommige media vooral symbolisch gericht lijkt tegen Aziz Akhannouch, één van de rijkste Marokkanen, en onder andere eigenaar van het olie- en gasbedrijf Afriquia, tevens minister van Landbouw en Visserij. Het feit dat enkele bedrijven zoals Sidi Ali met een officiële verklaring zijn gekomen om hun prijsbeleid toe te lichten en vooral te benadrukken dat deze niet belachelijk hoog zijn, geeft aan hoe deze boycot in het land wortel heeft geschoten.

Het Franstalig Marokkaanse weekblad Tel Quel kwam afgelopen week met op de voorpagina de veelzeggende titel: Brandstoffen, 13 miljard Dirham (ongeveer 12 miljoen euro): het bedrag dat de Marokkanen te veel betalen. En als klap op de vuurpijl heeft het ministerie van geloofszaken een imam in de stad Sale ontslagen omdat hij in zijn preek kritiek uitte op de te hoge prijzen van producten.

De regering heeft in een officiële verklaring gereageerd en mensen gewaarschuwd geen valse informatie te verspreiden. Het geeft de aanloop naar de ramadan een extra dimensie, terwijl er zo op het oog niet minder om wordt ingeslagen.

Ik wens al mijn moslim lezers een gezegende Ramadan.

Thijs Kolster woont met zijn gezin in Marokko en schrijft sinds 2015 een wekelijks blog onder de titel ‘Verhalen uit Marokko’. Vanaf april 2016 is hij vaste columnist voor De Moslimkrant. Thijs kijkt met zowel de blik van een buitenstaander en als ingezetene naar Marokko. Dat maakt zijn blik interessant. Op die manier laat hij ons op een luchtige manier kennis maken met Marokko.

© de Moslimkrant.nl, alle rechten voorbehouden.