de Moslimkrant
windt er geen hoofddoekjes om

25 jaar Islamitisch onderwijs

Islamitisch onderwijs bestaat deze week vijfentwintig jaar. Er is veel gezegd over de voor- en nadelen van islamitisch onderwijs. Zo vinden de voorstanders het belangrijk dat de waarden en normen op school in harmonie zijn met de thuissituatie en dat de kinderen een stabiele identiteit kunnen. De tegenstanders zijn er vooral bang voor dat een dergelijke scheiding van moslimkinderen en kinderen met een andere achtergrond de integratie niet ten goede komt.

 Morele starheid
Voor beide argumenten valt wat te zeggen. Als kinderen binnen het religieuze referentiekader van hun ouders opgroeien, zorgt dat inderdaad voor rust, stabiliteit en een sterke identiteit. Maar het kan ook leiden tot het ontstaan van een té sterke identiteit en morele starheid. En dat is niet altijd gemakkelijk in een multiculturele maatschappij die veel souplesse en pragmatisme van iedereen vraagt om ondanks de vele verschillen in vrede samen te kunnen leven.

 Islamitisch onderwijs kon vijfentwintig jaar geleden ontstaan omdat Nederland een grondwettelijk recht op bijzonder onderwijs kent. Dat recht kregen de (religieuze) minderheden niet cadeau. Meer dan een eeuw is er gestreden voor recht op diversiteit binnen de onderwijswereld, vanaf pak hem beet 1823 met het manifest van Isaac da Costa als eerste intellectuele bijdrage hieraan. Deze strijd leverde al in 1848 zijn eerste vruchten af. De grote liberale politicus Thorbecke legde in dat jaar met de grondwetsherziening de basis voor het huidige politiek-bestuurlijke stelsel.

 Diversiteit als godsschepping
Maar als ik aan vrijheid van onderwijs denk, denk ik vooral aan Abraham Kuyper, predikant, journalist, oprichter van de eerste politieke partij in Nederland en premier van Nederland (1901-1905). Hij is een icoon voor de strijd voor vrijheid van onderwijs en ook de oprichter van de Vrije Universiteit Amsterdam.

 In zijn theologische denkkader is diversiteit een godsschepping, en ontkenning daarvan een ontkenning van Gods scheppingswerk. Vanuit dit gedachtengoed is bijzonder onderwijs niet bedoeld om je van de rest van de samenleving af te zonderen, maar om ruimte te maken voor de emancipatie van minderheden zodat de verscheidenheid tot volle bloei kan komen. En inderdaad, de tal van intellectuelen en deskundigen die de Vrij Universiteit heeft opgeleid zijn dan ook de hele samenleving ten goede gekomen.

Ego
Als ik mij niet vergis, was Al-Ghazali in Rotterdam de eerste islamitische school in Nederland. De school is genoemd is naar een Perzische mysticus en filosoof uit de elfde eeuw. Het gedachtegoed van Al-Ghazali en Kuyper hebben opvallend veel gemeen wat betreft het vieren van diversiteit. Al-Ghazali zegt namelijk: “Een van de sluiers die het aanschouwen van God tegenhoudt, is religieuze fanatisme. Kijk uit dat je religie niet misbruikt om je ego te strelen, dat je je beter en superieur gaat wanen aan alle anderen.”

© de Moslimkrant.nl, alle rechten voorbehouden.