de Moslimkrant
windt er geen hoofddoekjes om

Het einde van de monarchieën?

In minder dan een jaar hebben drie koninklijken afstand gedaan van het koningschap voor hun troonopvolgers. Dit gebeurde in Nederland, België en recentelijk in Spanje. Het koningschap is toe aan modernisering in de gedaante van zijn zoon, beweerde koning Juan Carlos. Maar in werkelijkheid was de beslissing opgelegd na grote schandalen waaraan de populariteit van de koning op het Iberisch schiereiland heeft moeten inboeten.

De koning had zijn populariteit te danken aan de veronderstelde rol die hij speelde bij het democratische proces in zijn land. Corruptiezaken die zijn familieleden achtervolgen hebben die goede reputatie aangetast. Het Koningshuis zou zich hebben verrijkt terwijl het land lijdt onder een ernstige economische crisis. De toegekende ‘immuniteit’ van het Koningshuis als symbool van de troon en de democratie, werd op een beslissend moment door het volk opgeheven.

De geluiden die tot abdicatie opriepen ten faveure van zijn zoon werden luider. Geluiden die een einde aan het Spaanse monarchieregime eisten en terug te keren naar de republikeinse staatsvorm, klonken steeds harder.

Het is niet de eerste keer in Spanje, ook in andere monarchieën klinken deze geluiden. In de oudste monarchie ter wereld, Groot-Brittannië, willen haar burgers het liefst de kosten van het Koningshuis verlagen om de druk op de belastingbetalers te verlichten.

Met de ver ontwikkelde mensenrechten van nu is het logisch dat niet alleen de kosten, maar ook het nut en de legitimiteit van monarchieën aan de kaak wordt gesteld. Vooral de staatsvorm gebaseerd op absolute monarchie die via erfelijkheid wordt overgenomen, is in strijd met de internationale verdragen en conventies waar het gaat om de beginselen van de mensenrechten.

In de huidige wereld zijn er ongeveer vierentwintig regimes waarin het staatsbestel door erfelijkheid wordt overgenomen: van keizerlijke, koninklijke, prinselijke tot aan sultans. Tien monarchieën hebben uitvoerende of absolute bevoegdheden, waarvan acht gevestigd in de Arabische wereld. Niemand daar stelt de legitimiteit, de grenzen van hun bevoegdheden, de kosten of profijt van haar aanwezigheid aan de kaak.

Maar in Europa, waar er twaalf landen met koninklijke regimes zijn, kan de Europese burger vragen stellen over het nut van het voortzetten ​​van het bestaan van instellingen uit het verleden met een symbolische rol binnen de staat en de samenleving. Inderdaad, de meeste van deze monarchieën zijn nu nationaal symbool met een morele autoriteit. Leden van koninklijke families zijn goodwill ambassadeurs geworden om de boodschappen van vrede en solidariteit tussen de volkeren te promoten en de marketing van het toeristisch imago van hun culturen en volkeren te bevorderen.

De onvermijdelijke geschiedenis en de ontwikkeling van het denken met betrekking tot onze rechten leiden de mensheid naar bevrijding van de erfelijke regimes, zolang deze gelijke tred houdt met de actualiteit. Maar de autoritaire en absolute regimes, ongeacht haar religieuze, historische of erfelijke legitimiteit, is gedoemd tot de ondergang.

Ali Anouzla is de onafhankelijke journalist bij uitstek in Marokko. Voor zijn ‘opmerkelijke en belangrijke inspanningen voor vrije media in Marokko’ ontving hij op 8 mei 2014 de prijs van ‘Leaders for Democracy’ voor het jaar 2014 van de in Washington gevestigde NGO ‘Project on Middle East Democracy’.

© de Moslimkrant.nl, alle rechten voorbehouden.