de Moslimkrant
windt er geen hoofddoekjes om

Het hazenpad en verder

In Antakya, een nabijgelegen stad, werd ik bij vrienden opgenomen in hun samengestelde huishouden als een verloren dochter. Elke Syriër woont hier in een bijeengeraapte familiehuis. Van deze Aleppijnse familie vast de ene helft niet. Ik sloot me bij deze afvallige helft aan.

De vastende moeder was een rustige, lieve vrouw. Haar ogen leken permanent met een zweem van tranen gevuld, vooral als het gesprek over Syrië ging, Ze vertelde me trots en liefdevol hoe je mujadarra, een Syrisch gerecht, moest maken. Haar man is achtergebleven in hun comfortabele huis in Aleppo en wil er niet weg. Het is namelijk alom bekend dat een verlaten huis geplunderd of ingenomen wordt door anderen. Kom je er terug, dan geldt het recht van de laatst inzittende. Dat risico wil haar man niet nemen, niet na het verlies van al twee andere huizen. Dan maar onder de bombardementen leven.

Of ze zelf wat heeft meegekregen van de bombardementen? “Het meest angstaanjagende was toen er een kogel voorbij suisde toen we op het balkon stonden. Heel gek wat er dan met je gebeurt: je bent zo verlamd van schrik dat je niet meer kunt bewegen.” Haar zoons waren er wat luchtiger onder: “Eens speelden we tafeltennis op het balkon toen een kogel de spelbreker was. We verplaatsten toen de tafel een stukje en speelden verder.” Ja, zelfs zo’n oorlog went. Maar uiteindelijk kiezen toch veel mensen het hazenpad en ontvluchten ze het land.

Als ze dan in Turkije aankomen, kunnen ze het nog wel even uitzingen. Maar voor hoe lang? Geld raakt op en veel mensen zien er geen flitsende toekomst voor zichzelf weggelegd. Dus vertelt de ene na de andere Syriër me dat hij wil proberen naar Europa te gaan.

Maar uit het schrijnende verhaal van Salih, verteld door zijn broer Hassan, niet-vastend lid van het gezin, blijkt hoe moeilijk het is. Salih was arts in Syrië, maar in Turkije kon hij niet aan de bak komen. Dus zat hij maar thuis, vooral om niet te veel geld uit te geven. Daar wordt een mens wel zwaarmoedig van. Hij speelde zelfs met zelfmoordgedachten. Voor hem was het duidelijk: hij moest proberen in Europa terecht te komen. Familieleden leenden hem een beetje geld zodat hij duizenden euro’s bij elkaar kon sprokkelen. Nog voordat hij in Istanbul een mensensmokkelaar had gevonden, hadden dieven hem het geld dat hij bij zich droeg, afhandig gemaakt. Weg geld, weg droom. Hassan vertelt: “Hij weet nu echt niet meer wat te doen en hij schaamt zich kapot. Mijn moeder hebben we het maar niet verteld. Ze zou een hartaanval krijgen.”

Tijdens het weekend was ik tweemaal tijdens de iftar met het gezin, maar het voelde ongemakkelijk om dan te eten omdat ik niet gevast had. Wat was er gebeurd? De ramadan blijkt verslavend te zijn. Dus toen ik zondagavond in mijn hotel neerstreek, besloot ik voor de eerste ontbijtronde om 2.30 uur te gaan en mijn vasten te hervatten. Al vastend ga ik het eind van de maand tegemoet.

Ine Smeets verblijft enige maanden in het Turkse stadje Reyhanli, dat vlakbij de Syrische grens ligt. Daar geeft ze Engelse les aan Syrische vrouwen en meisjes die gevlucht zijn. Tweewekelijks verhaalt zij van haar belevenissen.

© de Moslimkrant.nl, alle rechten voorbehouden.