de Moslimkrant
windt er geen hoofddoekjes om

Nederland is geen New York geworden

Een reis naar Amerika doet mijn Nederlands thuisgevoel nooit goed. Dat was zeventien jaren terug zo en nu bij het zevende bezoek nog altijd het geval. Grootstedelijk Amerika vervult mij met een heimelijk verlangen. Het is de vanzelfsprekendheid dat ik deel ben van het geheel en niet de wandelende exotische attractie of een verdachte bij voorbaat.

“Wat spreek je goed Nederlands”
New York bestaat bij de gratie van diversiteit. De verschillende etnische en religieuze communities zijn a fact of life, de nieuwkomers het nodige verse bloed in de aders van de levendige straten. Niemand die mij vanwege mijn donkere krullen en ogen complimenteert met “wat spreek je goed Engels” – zoals het mijn Nederlands vergaat bij iedere nieuwe ontmoeting. Maar ook niemand die overdreven vraagt mijn zinnen te herhalen, terwijl mijn Engels veel meer gebreken vertoont dan mijn Nederlands. Niemand, niemand die zich bedenkt of ik van plan ben terug te keren naar mijn land van herkomst, na 25 jaar in Nederland, meer dan de helft van m’n leven.

Oversteek naar een nieuw leven
Overal zijn veel trager en gebrekkiger Engelssprekenden – van ober tot hoogleraar – maar niemand die hen als vreemdeling bejegent. De afhankelijkheid is wederzijds: als klant van die ober of als student van die hoogleraar kun je ze beter te vriend houden. Die nieuwkomers stralen nog trots uit, die van pioniers – typische iconen van Amerika – geprezen om hun moed de grote oversteek naar een nieuw leven te hebben gemaakt.

Zelfbeeld bijgeschaafd
Wat een verschil met Nederland. Zeker als eerste generatie vreemdeling ben je of een probleem of je hebt een probleem. Degene die je een probleem vinden, willen je al bij binnenkomst het verblijf in Nederland ontmoedigen. Degene die vinden dat je een probleem hebt, willen je tot aan het graf verzorgen en beschermen. Het is vermoeiend pendelen tussen deze bipolaire gemoedstoestanden jegens immigranten.
Amerika wil ik niet romantiseren. Het is keihard werken en de overheid zorgt veel minder voor de zwakkeren. Een samenleving met messcherpe kanten, gekken die met een geweer een school binnenlopen, sektarische christelijk-extremisme en nog altijd de lelijke gezichten van racisme. Maar er is ook een strijdlustige burgerrechtenbeweging en de straf op discriminatie is geen zacht eitje. Amerika is ook kei-chauvinistisch. Je mag erbij horen, maar je moet het zelfs: trots zijn op je vlag. Al heeft Obama veel van dat valse, gevaarlijke zelfbeeld bijgeschaafd.

Gevallen elite
Maar God, wat voel ik me thuis in Amerika, gevrijwaard van het verzuurde Nederland waar overvloed en onbehagen hand in hand gaan. Gevrijwaard van die ongastvrije blik van de eentonige middenklasse jegens diversiteit in hun Nederlandse straten. De massa kun je niet kwalijk nemen. Zij missen politieke leiders en een culturele elite die een werkbare, aantrekkelijk multiculturele vergezicht kunnen schetsen en gepassioneerd daaraan werken.

Jozias van Aartsen, de huidige burgervader van Den Haag, de stad waar Wilders een overwinning schijnt te gaan halen bij de komende verkiezingen, is zo’n lid van de gevallen elite. Op 21 september 2005 schetste hij als VVD-fractieleider in de Tweede Kamer een beeld van Nederland in 2015 als de New York van Europa. Maar Nederland is anno 2014 geen New York geworden en dat mag de politieke elite zichzelf kwalijk nemen!

© de Moslimkrant.nl, alle rechten voorbehouden.