de Moslimkrant

Wees duidelijk over ja en nee

Ouders spreken mij regelmatig aan op hun consequente opvoeding: hoe goed ze dat doen of hoe je dat toch zou moeten doen. Als ik vraag wat ze ermee bedoelen, antwoorden ze direct dat “ja” ja!  is en “nee” nee. 

Van mij hoef je niet altijd, de hele dag door consequent te zijn. Dat is niet vol te houden en dat haalt veel plezier in opvoeden weg. Je kunt wel eens terugkomen op een besluit. Eerst komt het dreigement: ‘Als je nu niet ophoudt, gaan we straks niet naar de dierentuin!. Maar als het werkelijk niet ophoudt, ga je toch, omdat het nu eenmaal afgesproken was.

Hoe voorspelbaar ben je als ouder?  Eerst verbieden, even later vergeten en het mag toch: dat is niet logisch voor een kind. Omgekeerd ook; eerst iets goed vinden en even later toch verbieden, is heel onduidelijk. Daar worden kinderen onrustig van en op den duur “ongehoorzaam”! 

Ook onder volwassenen kom ik dit tegen. Zowel bij mensen die opgroei(d)en in een niet-Nederlandse cultuur en de geboren en getogen Nederlanders. Dat is een verschil in cultuur, waar ikzelf wel last van heb (gehad). “Ja” zeggen en eigenlijk  “nee” bedoelen. 

Ik ben vrij direct. Zeggen wat je vindt en er niet omheen draaien. Of iets rechtstreeks aan een ander vragen, die dan wel ‘ja’ of ‘nee’ zal antwoorden. Dat heb ik zo geleerd. Soms wordt dat lastig gevonden of zelfs brutaal of onbeleefd. In veel niet-Nederlandse culturen doen ze dat anders: voorzichtig, via een omweg.

Toen ik 34 jaar geleden bevriend raakte met mijn Marokkaanse vriendin Fatima, konden we het snel heel goed met elkaar vinden. Maar als ik haar iets vroeg, zei ze wel ‘ja’, maar deed uiteindelijk niet wat ik dacht te hebben afgesproken met haar.
Fatima vond het moeilijk om ‘nee’ te zeggen als een vraag eigenlijk niet uitkwam. Dat hoort niet, vond ze. Terwijl ik het ongemakkelijk vond als zij ‘ja’ zei op een uitnodiging, maar niet kwam opdagen! 

Zo leerden we wat van elkaar en we lachten er vaak om. Kinderen kunnen daar niet om lachen. Die moet je vertellen en uitleggen hoe het zit. Soms zeg je ‘ja’ of ‘nee’ en verandert je mening of plan. Leg dat aan je kind uit. Laat merken dat je ook maar een mens bent en dat het voor één keertje wel mag, maar daarna niet meer. Herkenbaar?  Bij snoepjes, koekjes, ijsjes enzo?

Let zelf op je consequente gedrag. Voorspelbaarheid geeft een kind zekerheid en een veilig gevoel. Vraag jezelf telkens weer af: wil ik dit wel of wil ik dit niet? Handel daar dan naar. Zorg dat de uitzonderingen ook uitzondering blijven.

© de Moslimkrant.nl, alle rechten voorbehouden.